Manastir Manasija – ovde je sačuvan srpski jezik
Manastir Manasija, poznat i kao Resava, jedan je od najznačajnijih spomenika srpske srednjovekovne kulture i najistaknutija građevina koja pripada moravskoj školi. Smešten je pored rečice Resave, kod Despotovca. Manastir je osnovao despot Stefan Lazarević, a građen je između 1407. i 1418. godine. Manastirska crkva posvećena je Svetoj trojici.
Ceo kompleks opasan je zidinama. Obuhvatao je 11 kula, a najznačajnija od njih bila je donžon kula, poznata i kao Despotova kula. Iako je sačuvana samo trećina fresaka u manastiru, živopis Manasije spada u red najvećih dostignuća srednjovekovnog fresko-slikarstva.
Jedan od najvažnijih centara obrazovanja i kulture u srednjovekovnoj Srbiji, čuvena Resavska škola radila je unutar manastira. Ova škola je postojala tokom prve polovine 15. veka i okupljala je učene monahe pisce, prevodioce, književnike i prepisivače. Njihov rad obuhvatao je ukrašavanje rukopisa i knjiga. Jedan od glavnih saradnika Resavske škole bio je Konstantin Filozof.
Nažalost, Manasija i Resavska škola doživele su tragičnu sudbinu tokom turskih osvajanja. Naime, Turci su zauzeli manastir 1458. godine, pretvarajući ga u džamiju i uništavajući dragoceni arhiv Resavske biblioteke. Deo kaluđera povukao se s poslednjim Brankovićima u Srem i nastavio rad u fruškogorskim manastirima, dok su drugi otišli u Vlašku, a zatim u Rusiju. Poneli su sa sobom pravopisna pravila i spise Konstantina Filozofa. Manji deo kaluđera okupio se u Pećkoj patrijaršiji i Dečanima.
Iako je Resavska škola prestala s radom, njen uticaj i nasleđe nastavili su da žive kroz vekove. Prepisi i prevodi Resavske škole smatraju se uzorima po kojima se do 18. veka merio kvalitet rukopisa. Po resavskim pravilima radilo se i u Ljubostinji, Hilandaru, a njihov uticaj išao je i do Makedonije, Bugarske, Rumunije i Rusije. Zahvaljujući radu i uticaju Resavske škole, srpski narod je sačuvao svoj jezik.
Danas, manastir privlači mnoge posetioce i turiste svojom istorijskom i kulturnom vrednošću, kao i svojim prelepim okruženjem.
