Kako privoleti decu da zavole povrće
Pokušaj da se deca ubede da se jedu zdravu hranu izazov je sa kojim se suočavaju mnogi roditelji, a jedna nova studija sugeriše da bi trudnoća mogla da bude idealno vreme za uticaj na ukus mališana.
Istraživači su otkrili da su deca koja su izlagana određenom povrću kroz ishranu svojih majki pre rođenja, imaju manje šanse da negativno reaguju na miris te iste hrane tri godine kasnije.
Razumevanjem koliko fetusi mogu da apsorbuju tokom trudnoće, stvara se potencijal da se smanji odbojnost dece prema povrću pre nego što ga uopšte postanu svesni, smatra tim koji vode istraživači sa Univerziteta u Daremu i Univerziteta Aston u Velikoj Britaniji.
Njihovi nalazi pokazuju da sklonosti i odbojnosti uspostavljene tokom trudnoće mogu da se zadrže do faze odojčeta.
„Ono što vidimo tokom vremena jeste da su deca i dalje sklonija povrću kojem su bila izložena dok su bila u materici”, kaže psiholog Nađa Rajsland sa Univerziteta u Daremu. „Iz ovoga možemo da zaključimo da izlaganje određenom ukusu u kasnoj trudnoći može da dovede do dugotrajnog pamćenja ukusa ili mirisa kod dece, što potencijalno može da oblikuje njihove preferencije u vezi sa hranom godinama nakon rođenja.”
Ova studija, objavljena u časopisu Developmental Psychobiology, međutim, ima određena ograničenja, među kojima su mala veličina uzorka i činjenica da je obuhvatila samo jednu populaciju. Deca učesnci nisu direktno konzumirala hranu niti su birala šta će jesti, a izostalo je i dugoročno praćenje između rođenja i treće godine života, što otežava isključivanje uticaja kasnijih iskustava sa hranom.
Ipak, rezultati su dovoljno značajni da opravdaju dalja istraživanja. Buduće studije mogle bi da obuhvate veće grupe dece i detaljnije ih prate kroz duži vremenski period, kao i da uzmu u obzir druge faktore koji oblikuju prehrambene navike.
„Na preferencije ukusa i prehrambene navike utiče složena interakcija genetskih, ekolinskih i kulturnih faktora”, navodi se u radu. Genetske razlike, na primer, mogu da utiču na to kako pojedinci doživljavaju ukuse i mirise, pa samim tim i na efekat prenatalne izloženosti.
Poznato je da su deca često izbirljiva u ishrani, zbog čega se rano usmeravanje ka zdravijim navikama smatra potencijalno važnim za dugoročno zdravlje populacije. Uravnotežena ishrana povezana je sa brojnim aspektima fizičkog i mentalnog zdravlja, od dugovečnosti i rizika od raka do gojaznosti i Alchajmerove bolesti.
„Ovi nalazi pružaju dodatnu podršku ideji da prenatalna izloženost može da doprinese većem prihvatanju povrća koje deca inače ne vole”, navodi psiholog Žaklin Bliset sa Univerziteta Aston.
Dodatne studije su već ukazale na veze između ishrane u trudnoći i zdravlja srca, kao i neurorazvojnih ishoda kod dece.
Kako je rađen eksperiment
Deca su prethodno bila izložena šargarepi i kelju kroz ishranu svojih majki. Pre rođenja, u 32. i 36. nedelji trudnoće, istraživači su koristili ultrazvuk da bi zabeležili reakcije fetalnog lica nakon što su majke konzumirale kapsulu visokog dejstva koja je sadržala ili kelj ili šargarepu u prahu.
Postojali su dokazi da su nerođene bebe reagovale na te ukuse i mirise objavljeno u studiji. Do trećeg tromesečja (oko 28. nedelje trudnoće), ljudi su dovoljno razvijeni da osete ukuse i mirise u amnionskoj tečnosti koja okružuje fetus, a koja se prenosi kroz placentu od majke.
Ovde su istraživači želeli da vide da li te reakcije i to uslovljavanje traju i u detinjstvu. Sa tri godine, 12 dece je dobilo mirise kelja i šargarepe na štapićima sa vatom, a njihove reakcije na svaki su zabeležene kao „uplakano lice” (negativno) ili „srećno lice” (pozitivno).
Generalno, trogodišnjaci su pokazali manje negativnih reakcija na povrće kojem su bili izloženi u materici nego na drugo.
Gorki kelj je izazvao više negativnih reakcija u celini, ali rana izloženost je izgleda smanjila njihove reakcije.
