Rukavice kao ogledalo vremena
One nisu samo modni aksesoari, one čuvaju priču o ljudskoj istoriji – o radu, ratu, ljubavi, bolesti i lepoti
Postoje komadi odeće koji su kroz vekove postali mnogo više od pukog praktičnog dodatka. Rukavice su među njima. Od drevnih civilizacija do savremene mode, one su simbol elegancije, statusa i moći. To nisu samo modni aksesoari, one čuvaju priču o ljudskoj istoriji – o radu, ratu, ljubavi, bolesti i lepoti.
Od svetih simbola i kraljevskih znamenja do svakodnevnog modnog dodatka, prešle su dug put dok su svedočile o promenama u društvu, tehnologiji i estetici. Svaki par rukavica – bilo da je od kože, svile, vune ili haj-tek materijala – u sebi nosi pomalo istorije sveta koji ih je stvorio.
A bakine štrikane rukavice mirišu na detinjstvo i uvek su bile više od zimskog dodatka – simbol brige i ljubavi koja greje i kad mraz stegne prste.
Od Egipta do vitezova
Najraniji tragovi rukavica potiču iz drevnog Egipta, gde su ih nosili faraoni i sveštenici. One nisu imale prste; više su ličile na vrećice. U Tutankamonovoj grobnici su pronađene rukavice od lana.
U starom Rimu imale su praktičnu funkciju – korišćene su tokom jela i za rad, bile su od kože i štitile su ruke od grubog oruđa i oružja.
Najstarije poznate rukavice u Evropi pronađene su u Austriji, u grobu iz 10. veka, a napravljene su od tanke kozje kože, s pažljivo sašivenim prstima.
U srednjem veku su dobile gotovo mitsku dimenziju. Vitezovi su ih koristili kao simbol časti – rukavica je bila deo ceremonije zakletve, ali i izazova. Baciti rukavicu pred nekoga značilo je izazvati ga na dvoboj.
Crkveni velikodostojnici su nosili bogato ukrašene rukavice kao znak duhovne čistote. Papine su bile posebno izrađene od svile i zlata.
Renesansa je donela eksploziju luksuza. Postale su modni statusni simbol. U Engleskoj prenosile su poruke prestiža, statusa i autoriteta.
Kraljica Elizabeta Prva bila je poznata po svojoj kolekciji od nekoliko stotina rukavica, izrađenih od najfinijih materijala – svile, kože i delikatnog veza. Neke su bile ukrašene zlatnim i srebrnim nitima, dragim kamenjem i minijaturnim biserima. Kraljica ih je koristila i za komunikaciju – jedan pomak ili podizanje rukavice mogao je da bude znak odobravanja ili diskretna poruka neslaganja.
U Španiji i Francuskoj dame su nosile tanke, parfimisane rukavice od jelenske kože, natopljene mirisima lavande i ruže. U Kordobi i Toledu zanat rukavičara postao je prestižna profesija. Rukavice su tada bile ručno šivene.
Tek u 19. veku, s razvojem industrijske proizvodnje postale su dostupne i običnim ljudima. Fabrike u Engleskoj, Francuskoj i Italiji počele su da proizvode rukavice od pamuka i vune, a kasnije i sintetičkih materijala, namenjene radnicima, vozačima i vojnicima.
One postaju i deo modnog stila: u viktorijanskom dobu nijedna dama nije smela da se pojavi u društvu bez rukavica. Postojala su stroga pravila i o njihovoj dužini – što su bile duže, to je prilika bila svečanija. Za popodnevne šetnje nosile su se one bele ili krem boje, a za večernje balove duge svilene do iznad lakta.
U 20. veku su postale simbol stila i moći. Filmske dive su ih često nosile. U filmu „Doručak kod Tifanija”, Odri Hepbern nosi duge, crne, takozvane opera rukavice, koje su postale simbol „čarolije šika”.
U Rusiji i Laponiji krznene rukavice imaju dugu tradiciju i praktičnu svrhu: štite ruke od izuzetno niskih temperatura. Prave se od davnina od kože i krzna sobova, lisica ili vukova, radi dodatne izolacije.
Danas rukavice imaju još šire značenje. Nose se iz zdravstvenih razloga, radi higijene i zaštite, ali i kao modni detalj koji se vraća na velika vrata. Brendovi kao što su „Hermes”, „Šanel” i „Prada”, svake sezone predstavljaju kolekcije koje oživljavaju duh starog glamura, dok su istovremeno deo futurističkih stilova.
Za vožnju i korišćenje ekrana
S razvojem automobila, pojavile su se i specijalne vozačke rukavice od perforirane kože. Nastale iz potrebe, pogotovo u kabrioletima (u kabinama prvih automobila nije bilo grejanja, volani su bili od drveta, a putevi prašnjavi i blatnjavi) vremenom su postale simbol elegancije i strasti prema automobilima. Bile su napravljene od mekane kože, najčešće jelenske ili jareće, sa čvrstim šavovima i otvorima za ventilaciju.
Nije slučajno ni što su glumci poput Stiva Mekvina u filmu „Le Mans” ili Džejmsa Bonda u mnogim scenama nosili kožne rukavice – one su postale modni simbol brzine, sigurnosti i samopouzdanja.
Kao i u sportu – od boksa do skijanja – rukavice su postale neizostavan deo opreme, s različitim funkcijama zaštite i performansi.
Naravno, ni modna industrija ne zaostaje za tehnološkim napretkom. Dizajneri spajaju luksuzne materijale, poput kože i kašmira, s pametnim tkaninama. Tako su nastale rukavice koje se bežično povezuju sa telefonom, greju se na baterije i menjaju boju u zavisnosti od spoljašnje temperature.
Praznoverje da kao poklon donose nesreću
Naizgled bezazlen i elegantan poklon, par rukavica u nekim kulturama nosi neobičnu simboliku. U mnogim evropskim zemljama, među slovenskim narodima, ali i u Kanadi, pokloniti nekome rukavice znači „udaljiti se” od te osobe – kao da se metaforično više nećete dodirivati, niti držati za ruke. Otuda je nastalo sujeverje da rukavice donose nesreću ako se daju na poklon, osim ako se ne da novčić u zamenu, kako bi se poklon smatrao „kupljenim”, a ne darovanim.
Uz kostime kraljice Elizabete
Rukavice su bile neizostavan deo garderobe britanske kraljice Elizabete Druge tokom njenih sedam decenija vladavine. Bele ili svetle, uvek ih je nosila na javnim događajima i ceremonijama, u skladu s kraljevskim pravilima odevanja koja nalažu da ruke budu prekrivene. Ipak, one su imale i praktičnu funkciju – štitile su joj ruke dok ih je pružala na rukovanje ili dodirivala građane.
Obično su bile izrađene od mekane kože ili svile, ručno šivene i pažljivo uklopljene s nijansom njenih kostima ili kaputa.
I danas deo svečane uniforme
U mnogim vojskama, bele rukavice su i danas obavezan deo svečane uniforme, posebno prilikom parada i državnih ceremonija.
Vojnici britanske Kraljevske i vatikanske garde, kao i pripadnici počasnih jedinica u Francuskoj i Rusiji, i danas nose rukavice kao deo strogo propisanog uniformisanog izgleda, tradicije koja traje vekovima.
Pametne za budućnost
U vremenu kada se tehnologija prepliće sa svim aspektima svakodnevice, rukavice su dobile novo značenje – omogućavaju korišćenje ekrana osetljivih na dodir. Napravljene su od posebnih provodljivih vlakana (najčešće srebrnih ili bakarnih), utkanih u vrhove prstiju. Zahvaljujući tome, električni impuls s kože prenosi se na ekran uređaja.
Pametne rukavice u sebi često sadrže i senzore koji mere temperaturu, puls i pokrete šake, pa se koriste u medicini, rehabilitaciji i sportu.
Jedan od najzanimljivijih projekata su rukavice za virtuelnu i proširenu stvarnost. One koriste mikro-senzore, motore i vibracione elemente kako bi korisniku omogućile da „oseti” digitalne objekte u virtuelnom prostoru.
Ove rukavice otvaraju potpuno novi svet u video-igricama, edukaciji i čak u daljinskoj hirurgiji
