Bora Stanković: između slave i osude

Povodom velikog jubileja – 150 godina od rođenja Borislava Stankovića, emisija Oko magazin (RTS 1, 18.25) donosi sveobuhvatnu priču o jednom od najznačajnijih srpskih pisaca, čije delo i danas izaziva snažne emocije i tumačenja.

Stanković, pesnik Vranja i hroničar juga Srbije, ostao je upamćen po atmosferi „sevdaha od koga se sagoreva“ i dubokoj, gotovo bolnoj nostalgiji za mladošću. Početkom 20. veka, beogradska "Politika" nazivala ga je „najboljim, najsilnijim, najpunokrvnijim“ piscem, dok je nakon uspeha drame „Koštana“ i pohvala kritičara Jovana Skerlića, njegov roman „Nečista krv“ dočekan kao delo „najvećeg živog pisca“.

Međutim, njegova sudbina nije bila jednostavna. Posle Prvog svetskog rata, nekadašnje pohvale u beogradskoj štampi smenjuju oštre kritike i optužbe. Razlog je bio njegov rad u okupacionim Beogradskim novinama, zbog čega je Stanković u javnosti označen kao sporna ličnost. Upravo tim kontroverzama, ali i pokušajima da se razumeju okolnosti u kojima je delovao, emisija posvećuje posebnu pažnju.

Gledaoci će saznati i kako je Ivo Andrić branio Stankovića, zašto je „Nečista krv“ ostala njegov jedini završeni roman, kao i zanimljive detalje iz njegovog života – od tužbe povodom Koštane do anegdote da je pobegao sa njene prve premijere.

Poseban segment emisije bavi se i jezikom i kulturnim kodom Stankovićevih dela: kako prevesti pojmove poput „dert“ i „sevdah“, šta govore tišine njegovih junaka i koliko je njegovo rodno Vranje oblikovalo njegov književni svet. Postavlja se i pitanje – da nije bilo Stankovićeve književnosti, kakvo bi Vranje danas bilo?

U emisiji govore: Robert Hodel, profesor slavistike na Univerzitetu u Hamburgu i prevodilac Stankovićevih dela na nemački, profesor Univerziteta u Nišu Goran Maksimović, Bojan Čolak sa Instituta za književnost i umetnost, Milica Božić Sinčuk sa Instituta za srpski jezik i Sanja Zlatanović, etnolog.

Autorka emisije je Dragana Ignjić.