Mir u crkvi Savinac
U porti svetinje samuju dva drvena vajata koja svedoče o lepoti narodne arhitekture ovog kraja iz 19. veka
Nedaleko od istorijskog kompleksa u Takovu, u opštini Gornji Milanovac, prateći tok reke Dičine, stiže se do izletišta Savinac i crkve na bregu, ušuškane ispod jedne planinske kose.
Već na ulazu u svetinju ukazuje se lep ikonostas s ikonama i neobičnim floralnim ukrasima. Oni su delo veštih ruku italijanskih majstora koji su je dekorisali s početka 19. veka.
Ovde počiva Mina Karadžić
Pažnju već na ulazu privlači neobična crvena kamena nadgrobna ploča sa slikom mlade, lepe žene i natpis da tu počivaju posmrtni ostaci Mine Karadžić Vukomanović, ćerke Vuka Karadžića.
Na južnom kraju ograđene crkvene porte, samuju dva drvena vajata koja svedoče o lepoti narodne arhitekture ovog kraja 19. veka.
Na krovu parohijskog doma, ugledah dimnjičara. Sreća, pomislih i krenuh ka njemu. Primetivši me i on siđe s krova i krenu ka meni.
„Izvinite, da li je tu sveštenik?”, zapitah.
Mladić otrese ruke i pruži mi desnicu da se pozdravimo.
„Ja sam Darko Glukčević, sveštenik u ovoj crkvi, a trenutno dimnjičar”, odgovara on.
Pozvao nas je u svoj dom da nam priča o povesti ove svetinje. U toploj kući zatekli smo sveštenikovu suprugu Milicu s decom kako sprema palačinke.
Darko i Milica završili su Fakultet fizičke kulture. Kasnije su upisali teologiju, koju su završili u Foči. Do pre godinu i po dana živeli su u rodnom Zaječaru, a onda su dobili da vode ovu parohiju.
– Ja sam sveštenik, supruga je veroučitelj. Slobodno vreme provodimo s decom, šetajući i uživajući u ovoj prelepoj prirodi. I tašta se preselila iz Zaječara. Kupila je kuću u blizini. Ona je penzionisani dermatolog. Po kraju sa nama šeta i bere lekovito bilje. Od trava spravlja meleme i kreme. Svi smo na okupu. Radujem se i velika mi je odgovornost da brinem o tri velike svetinje: crkvi brvnari u Takovu, kraj koje je podignut Drugi srpski ustanak; crkvi u Donjim Branetićima, koju je osveštao Sveti vladika Nikolaj Velimirović i o ovoj crkvi na Savincu, u selu Šarani, u kojoj leže posmrtni ostaci Mine Karadžić – priča naš domaćin.
Od pisanog materijala imaju samo knjigu „Savinac” koju je izdao Odbor za selo SANU. U njoj ima podataka o crkvi. Odatle saznajemo da je crkvu, kao svoju zadužbinu, sagradio knjaz Miloš Obrenović.
Neimar Milutin Gođevac iz Bosne, nastanjen u Valjevu sa 80 radnika po pozivu kneza započeo je gradnju 1819. godine. Po predanju, Miloš je posle podizanja Drugog srpskog ustanka svratio s ustanicima na lekovite izvore, umio se i odmorio. Posle odmora saborcima je rekao da će ako Bog da i pobede Turke kraj tih izvora podići crkvu.
U knjizi „Kneževina Srbija” Milan Đ. Milićević iznosi podatak da je knez s bratom Milanom često prolazio goneći stoku na prodaju i ovde se odmarao. Milan je prvi poželeo da ovde sagradi crkvu. Posle njegove smrti taj zavet je ispunio Miloš.
Sagrađena u doba Nemanjića
Starije predanje i beleške putopisca Evlije Kelebije iz 1662. spominju manastir koji se nalazio iznad sadašnje crkve u šumi na brdu Glavica. On je sagrađen u doba Nemanjića.
Posetio ga je i u njemu službu služio Sveti Sava na Bogojavljenje. Tada je sišao do reke i osveštao vodu s lekovitog izvora koji izvire u koritu reke Dičine. Izvor i ceo kraj po njemu od tad nosi ime Savinac.
Prvi pisani trag o crkvi nalazimo u časopisu „Danica” koji je objavio Vuk Karadžić 1826. godine. On je posetio crkvu s knezom Milošem na Petrovdan 1820. godine i opisao je tokom posete.
