Suze Kozare

Svojom jednostavnošću i dokumentarnim pristupom, novinar Branko Stanković postao je jedno od popularnijih TV lica u Srbiji. A sve je počelo od njegovih, uvek originalnih, dopisničkih reportaža iz Užica i okoline pa se vremenom razvilo u rado gledanu „Kvadraturu kruga” (RTS 1, 18.20), koja, evo, sada „gazi” u 24 godinu.

Sa ekipom išao je i po kiši i mećavi, verali su se po planinama, gudurama, čak i po električnim stubovima. Bilo je svega, zgoda i nezgoda, smeha i suza. Za danas najavljuje emisiju o Kozari, a nazvao ju je „Suze Kozare”.

Zašto?

Kaže ova mitska planina vekovima je simbol života, ali i stradanja Krajišnika. U Drugom svetskom ratu Kozara je bila srpskom narodu iz Krajine sklonište i utočište, ali i njegovo stratište, njegova skrivnica i njegova grobnica.

– Kozara je planina koja mnogo pamti, a ponajviše 1942. godinu, jer je tada gledala najveće zlo u svojoj istoriji – kaže Branko Stanković. – Nikada, od kako postoji, Kozara nije bila toliko natopljena krvlju kao u leto te kobne 1942, kada je organizovana nemačko-ustaška ofanziva na Kozaru u kojoj je stradalo 9.921 partizan i na hiljade civila, među kojima je svako četvrto bilo dete. Oni koji su preživeli tu ofanzivu zarobljeni su i deportovani u ustaške logore. Najviše ih je završilo u kompleksu logora Jasenovac, a deo njih je zatvoren u logore u tadašnjoj Bosanskoj Dubici i u Ciglani kod Prijedora, dodaje. Nezavisna država Hrvatska je jedina u ljudskoj istoriji imala i logore za decu u kojima je ubijeno ili umoreno glađu više od 23 hiljada srpske dece.

Osim Jasenovca, logori za decu postojali su i u Staroj Gradiški, Sisku, Jastrebarskom, Mlaki, Na Pagu, Jablancu i u Gornjoj Rijeci kod Križevca.

Da podsetimo, Stanković je u „Kvadraturi kruga” imao poseban serijal „Dubina zločina” od tri emisije povodom 70 godina od zatvaranja dečjih logora u NDH, 2015. godine.

Inače, od 1967. godine Kozara ima status nacionalnog parka koji se prostire na blizu 4.000 hektara. Ova planina je nekada bila poluostrvo u Panonskom moru i možda se tu krije jedna od odgonetki otkud toliko vodno bogastvo na Kozari, koja na svaki kvadratni kilometar ima po jedan aktivni izvor. Na Kozari izviru tri reke: Mlječanica, Bijele vode i Crna rijeka, a planina je omeđena Savom, Unom i Sanom.