Ruta koja zasigurno prirasta za srce

Otkrijte šta sve nudi grad u centralnoj Srbiji, Šumadijskom okrugu, okružen vencima Bukulje i Venčaca, počev od vidikovca, parka Bukovičke banje, Risovačke pećine. Kada vas „zasvrbe tabani” i negde bi da otputujete, ali nemate mnogo slobodnih dana, odličan izbor je jednodnevni izlet u Aranđelovac, u podnožju Bukulje i Venčaca. U njemu i okolini ima zanimljivih sadržaja za sve generacije, a udaljenost od, primera radi, Beograda je 74, Kragujevca 55, a Topole 14 kilometara.

Kako odmiču kilometri, tako sve više promiču čarobni brežuljci Šumadije. Neminovno, u mislima kreće rima: „Šumadijo, rodni kraju, u tebi je kô u raju”. U proleće, kada sve olista i procveta, taj stih daje najtačniji opis. Iznad Aranđelovca je planina Bukulja i na njenom vrhu vidikovac, do kojeg vodi  put kojim možete kolima, mada mnogi idu i peške, pa čak i roditelji s malom decom i bebama u kolicima. Za one koji se usput umore tu su stolovi s klupama, da predahnu, na više punktova. Vrlo prijatno smo bili iznenađeni čistoćom, jer nijedan papirić ili pikavac nismo videli. Ni usput ni na vrhu.

Na nadmorskoj visini od 660 metara čeka vas turistička osmatračnica visine 19 metara, penjete se stepenicima i onda onako zadihani, kada vidite prizor od lepote, zastaje vam dah. Preovlađujući crveni krovovi Aranđelovca i okolina pružaju se kao na dlanu, uz cvrkutanje ptica, tako da je audio-vizuelni doživljaj potpun.

Nedaleko od osmatračnice je i spomenik šumadijskim partizanima. Posle šetnje kroz šumu može se sesti u neki od dva kafića, a u ponudi je i hrana.

S tog mesta spuštamo se pravo u božanstveni park Bukovičke banje. Jedinstven muzej na otvorenom mermernih skulptura, ima ih oko 70, s mnoštvom predivnih živopisnih cvetnih aleja, travnatih površina, drvoredima, a kao neka stara dama koja čuva park nalazi se Staro zdanje, nažalost u stanju propadanja. Deluje moćno dok se ne približite. Gradnju je započeo knez Mihailo Obrenović 1868. godine kao letnji dvorac dinastije. Tokom 19. veka uz Kapetan Mišino zdanje u Beogradu Staro zdanje predstavljalo je jednu od najlepših i najvećih zgrada u Srbiji. Nada ostaje  da će se uskoro rešiti taj slučaj i renovirati ovaj značajni istorijski objekat.

U Bukovičkoj banji nadaleko je poznata lekovita voda, koja, kako se navodi, leči reumatizam, bolesti urinarnog trakta, blagu hipertenziju, bolesti respiratornog sistema, povrede itd. Tu je i Paviljon „Knjaz Miloš” poznat i kao Izvor kisele vode. Paviljon je bio prva fabrika u kojoj se flaširala mineralna voda, u prvoj polovini 20. veka.

U letnjim mesecima najmlađima je na raspolaganju Akva-park s desetak tobogana i drugim atrakcijama, uz tri bazena s mineralnom vodom.

Posle tih razigranih boja parka, put vodi u tamu Risovačke pećine u brdu Risovača. Ona je na samom ulazu u Aranđelovac, s desne strane rečice Kubršnice. Njena dužina od sadašnjeg ulaza do najudaljenije tačke je 114 metara. Arheološka istraživanja započeta su 1953. godine. Tu su pronađene kosti bizona, konja, jelena, kao i ostaci mamuta, pećinskog lava i medveda, a  potom i neandertalskog čoveka. Istraživači su u pećini pronašli listoliki nož, koštani bodež i glačalo što je potvrda prisustva neandertalaca na tim prostorima. Ulaz u pećinu plaća se 300 dinara, a radno vreme je od 9 do 17 časova. Gotovo na samom ulazu „dočekuje” vas porodica pračoveka, a nešto dalje i maketa pećinskog lava, razni pećinski ukrasi – stalaktiti i stalagmiti. Pećina Risovača stanište je jedne vrste slepog miša – potkovičara koji je, kao i sve ostale vrste slepih miševa u Evropi,  ugrožen i zakonom zaštićen. Kada posle dvadesetak i više minuta izađete iz pećine, koja je relativno suva, tek pokoja barica, i pomalo kaplje „odozgo”, treba vam nekoliko minuta da se naviknete na dnevno svetlo.

U Aranđelovcu ima mnogo mesta na kojima se može ručati: pečenjare, restorani, kafane. U jednoj od kafana u blizini pećine ručak za četvoročlanu porodicu bio je oko 3.000 dinara (praseće pečenje, dve porcije pomfrita, tri salate, hleb i tri soka koštali su 2.600 dinara).

U povratku ka Beogradu prolazi se pored Orašca, mesta poznatog po izbijanju  Prvog srpskog ustanka 15. februara 1804. godine. Nemoguće ga je „promašiti” jer se s puta vidi monumentalni mermerni spomenik Karađorđu, iza kojeg je Spomen-škola „Prvi srpski ustanak”, Crkva Vaznesenja Gospodnjeg i Muzej Prvog srpskog ustanka, koji čuva predmete, pištolje, puške, zastavu Srbije i krst prote Atanasija bukovičkog nad kojim su se zakleli svi koji su prisustvovali zboru.

Stazica od crkve spušta se kroz drveće prema Marićevića jaruzi, koja je prema predanju bila mesto dogovora o izbijanju ustanka i izboru Karađorđa za vođu. Samo mesto na posetioca ostavlja snažan utisak, priroda je nestvarno lepa, vlada mistična tišina. U mislima se roje slike tajnog zbora viđenijih Srba koji su se dogovorili da treba da se „ustane” protiv Turaka. Želja za slobodom, hrabrost, odlučnost... Tu je, u spomen na taj važan događaj, podignuta česma.

Za jednodnevni beg iz gradske vreve i oslobađanje od svakodnevnih briga ovaj deo Šumadije pruža i više nego što može da stane u belešku s puta. Srećan put svima koji su poželeli da se nađu na opisanoj ruti, a koja će, zasigurno, mnogima prirasti za srce.