Leteće vatrene strele
Preteča rakete datira iz 13. veka kada su se Kinezi branili od Mongola pomoću baruta
Kada su 1232. godine Mongoli opsedali kineski grad Kajfeng na njihove napade branioci su uzvraćali oružjem opisanim kao „leteće vatrene strele”. Kinezi su, takođe, bacali i bombe opisivane kao „podrhtavajući nebeski tresak” i po tome je većina istraživača utvrdila da je već u to vreme bio poznat barut koji je korišćen za eksploziv, ali i kao pogonsko punjenje. Mnogobrojni stručnjaci smatraju da baš ova naprava predstavlja preteču modernog balističkog projektila.
Inače, čovek je praktično od svog nastanka pokušavao da pronađe što efikasnije i ubojitije naprave koje su mu služile u odbrani, ali i napadu. Još pre nove ere ljudi su koristili katapult da bi lansirali tadašnje projektile – najčešće kamenje, komade stena ili vatrene lopte.
Tokom vekova istraživači su usavršili leteće projektile koji su vremenom postajali sve moćnije oružje. Uprkos činjenici da su poznati naučnici pokušavali da proniknu u tajnu funkcionisanja raketa, tek u prošlom veku izgrađen je prvi operativni balistički projektil modernog tipa V-2. Ovaj projektil izumeli su tokom Drugog svetskog rata Nemci, a procenjuje se da je ovo razorno oružje postizalo brzinu od 5.000 kilometara na čas i pogađalo ciljeve sa udaljenosti od čak 320 kilometara. Raketa V-2 pokretana je motorom na tečno gorivo i vođena je žiroskopskim stabilizatorom.
Prva ideja o „vazdušnom torpedu” prikazana je 1909. u britanskom filmu naučne fantastike „Vazdušni brod razarač”, gde se torpeda bežično upravljaju i sa njima se ruše vazdušni brodovi koji bombarduju London, što na određen način asocira na ideju o krstarećoj raketi.
Godine 1916, Lorens Speri je patentirao i napravio „vazdušni torpedo”. To je u stvari bio mali avion dvokrilac bez pilota koji je nosio eksploziv. Upravljanje je bilo sa auto-pilotom, a visina je održavana sa davačem barometarskog pritiska. Inspirisana ovim eksperimentom, američka vojska je razvila sličnu leteću bombu sa nazivom „ketering bag”. U periodu između dva svetska rata u Ujedinjenom Kraljevstvu razvijen je „RAE larinks” koji je imao nekoliko ispitivanja 1920.
Istorijski gledano, prvu krstareću raketu u pravom smislu razvili su Nemci. To je V-1, koja je lansirana u pravcu Engleske i zapadne Evrope u 1944. godine, tokom Drugog svetskog rata. Nemci su 1943, razvili program „Mistel”, koji se može smatrati kao bazno vazduhoplovno lansiranje krstareće rakete. Odmah posle rata, u američkom vazduhoplovstvu tekao je razvoj 21 različitog tipa vođenih raketa i projekata, uključujući i buduće krstareće rakete. Svi ti programi bili su otkazani do 1948, izuzev četiri.
Tokom perioda hladnog rata i trke u naoružanju, između Sjedinjenih Američkih Država i Sovjetskog Saveza, dalje se eksperimentisalo sa konceptom „leteće bombe” bez ljudske posade. Tražena su rešenja za primenu krstareće rakete sa kopna, podmornice i aviona.
Jedan od modernih projektila koji je nastao u poslednjim decenijama 20. veka je IKBR (intercontinental ballistic missile – interkontinantalna balistička raketa) – raketa sa dometom od 11.000 kilometara i brzinom od 24.000 kilometara na čas.
U poslednjim godinama prošlog i prvoj ovog veka, zahvaljujući razvoju tehnologije i otkrićima na polju ratne industrije stvoreni su razorni projektili koji mogu da se lansiraju ne samo iz druge države već i sa drugog kontinenta. Nažalost, sa jačinom projektila raste i broj žrtava koje ove ubojite naprave stvaraju.
