Porodično stablo
Veoma dobro oslikana želja Nakašime da jednom upotrebnom predmetu udahne lepotu koja se oslanja na tradiciju i u sebi sadrži brojne asocijacije
Rođen u Americi, arhitekta, umetnički stolar i dizajner Nakašima, imao je želju da poveže dve kulture, dva vremena i dva stila u jedan jedinstveni koncept koji veliča i promoviše individualnost. U vreme najveće ekspanzije modernizma, lansirao je nameštaj koji je imao sve odlike Arts and Crafts pokreta (Umetnost i zanati), a koji je prednost davao prirodnim materijalima i ručnom radu. Potpuno skrajnut četrdesetih godina prošlog veka, ovaj pokret je doživeo rehabilitaciju koju su pozdravili svi oni koji su zazirali od opšte tipizacije, standardizacije i unifikacije upotrebnih predmeta.
Ćerka umetnika dizajnera Nakašime po imenu Mira, u pokušaju da sistematizuje delo svoga oca i njegovu zaostavštinu, naišla je na crtež jedne stolice iz četrdesetih godina pa je poželela da osveži uspomenu na očevo delo.
Po njenom mišljenju, ova stolica, tipična za umetnost i zanate, veoma dobro oslikava želju Nakašime da jednom upotrebnom predmetu udahne lepotu koja se oslanja na tradiciju i u sebi sadrži brojne asocijacije. Stolica je obična, jer ima četiri noge, sedište i naslon za leđa. Istovremeno je i neobična jer nas vodi u daleki svet kada je obrada drveta bila drvodeljstvo u saradnji sa umetničkim nadahnućem. Ovde imamo šarmantnu kombinaciju drveta javora i topole, izvanrednu ravnotežu masivne ploče sedišta i suptilne mreže ukrštenih lajsni povezanih još suptilnijim tradicionalnim vezama na naslonu. Tu je i asocijacija na drevnu japansku kulturu stanovanja, koja lako nalazi put do savremenog nameštaja. Stare japanske kuće bile su bez stolica, oni su klečali oko stočića dok su ritualno ispijali svoju šolju čaja. Sav taj izukrštani splet starog i novog, istočnog i zapadnog, može se doživeti na stolici koju je Mira Nakašima nazvala „porodično stablo”.
Džordž Nakašima (1905–1990)
Japansko-američki arhitekt, umetnički stolar i dizajner, rođen je u mestu Spokane u državi Vašington, SAD. Diplomirao je na američkim univerzitetima arhitekturu, lepe umetnosti i tehnologiju. Po završetku školovanja, rasprodaje sve pa čak i svoj auto i kreće na put oko sveta „bez karte, kao globtroter”. Godinu dana živi u Francuskoj kao umetnik boem, zatim odlazi u severnu Afriku pa u Japan. Zemlju svojih predaka obilazi uzduž i popreko. Godine 1940. vraća se u SAD i ubrzo po izbijanju rata biva interniran, kao i drugi Japanci, u jedan kamp u Ajdahou. Tu ga jedan zemljak uči drevnoj japanskoj veštini obrade drveta. Iako je bio bliski saradnik modernih američkih arhitekata, čak i Frenka Lojda Rajta, njegovo ime postalo je sinonim za najbolji umetnički nameštaj Amerike 20. veka. Godine 1952. dobio je zlatnu medalju za vrhunske domete u primeni umetničkih zanata u dizajnu, od strane Američkog instituta arhitekata.
Arhitekta Radmila Milosavljević,
www.dopisna-skola-ambijent.rs
