Na Ozrenu, svetoj zemlji Nemanjića
Manastir je zadužbina kralja Dragutina, posvećen je Svetom Nikoli i velika je turistička i verska atrakcija ovog kraja
Manastir Ozren na istoimenoj planini nalazi se u živopisnoj okolini u naselju Kaluđerica. Svetinja je postala velika turistička atrakcija ovog kraja.
Po predanju, zadužbina je kralja Dragutina Nemanjića. Ovaj kralj je, kao ugarski zet vladajući ovim prostorima, podigao još nekoliko manastira koji se danas nalaze na teritoriji Eparhije zvorničko-tuzlanske, o kojima smo u „Magazinu” nedavno pisali.
Zidajući sa sinovima, kralj Dragutin je sagradio i manastire: Papraću, Lovnicu, Tavnu i ovaj posvećen Svetom Nikoli na Ozrenu kod Tuzle. Sada su ove svetinje svedočenje o moćnoj srpskoj srednjovekovnoj državi koja je živela na ovim prostorima. Mimo toga, znali su da odaberu dobra energetska mesta za svoje zadužbine.
Skriven u šumi, kraj reke
Skrivene u šumama, kraj reka i izvora, ove svetinje i danas privlače veliki broj vernika, ali i ljudi željnih čistog vazduha, planinarenja i uživanja u prirodi.
Do samog manastira dolazi se iz Bijeljine, preko Tuzle, putem za Doboj. Negde na pola puta skreće se za opštinu Petrovo, odakle do manastira ostaje još sedam kilometara. Put je asfaltni i iz varošice vodi do manastira kroz padine Ozrena. Dva kilometra pred manastir skreće se preko mosta na reci. Natpis na brdu iznad podseća da se stupa na svetu zemlju Nemanjića.
Posle dva kilometra stižete na odredište. U ozidani kompleks ulazi se s južne strane kroz zidanu kapiju popločanom stazom kraj manastirske prodavnice. U njoj se možete snabdeti eliksirima od lekovitih planinskih trava, prirodnim sokovima, čistim medom, vinom i rakijom iz okoline. Velika je ponuda krstića, ikona i brojanica.
Kažu da je manastir najlepši u maju kad procvetaju ruže, uredno negovane kraj staza i dobro uređenih travnjaka. I tokom naše nedavne posete zatekli smo rascvetano jesenje cveće koje dopunjuje duhovni doživljaj s molitvenim pesmama koje dopiru iz svetinje.
Crkva je zidana od kamena, s visokim zvonikom dozidanim 1878. godine, okružena novoizgrađenim i obnovljenim konacima. Posvećena je Svetom Nikoli i velika je turistička i verska atrakcija Republike Srpske. Na ulaznim vratima stoji uklesan jedini pisani trag o izgradnji koji kazuje da je 1587. pop Jakov patosao crkvu na starim temeljima. Mnogo puta stradala, paljena, rušena i ponovno obnavljana, stameno stoji prkoseći osvajačima i dajući nadu za opstanak Srba na ovim prostorima. Skrnavili su je i Turci i ustaše u Drugom svetskom ratu, seleći i ubijajući monahe, ali je ipak opstala. Zanimljivo je da nikad nije porušena. Kad zakoračite u unutrašnjost, osetite mir i spokojstvo koje pružaju debeli kameni zidovi upotpunjeni veoma lepim delimično očuvanim freskama s početka 17. veka i ikonostasom iz 19. veka.
Arhitektonski crkva na Ozrenu nastavlja tradiciju srednjovekovnog raškog graditeljstva. Zidana je od više vrsta kamena, jednobrodna, s oltarskom apsidom, pripratom i isturenim pravougaonim pevnicama uz naos. Pokrivena je bakrom.
Manastir Ozren je muški manastir. Neobični ukras manastira je oko 2.000 zasađenih ruža. Svetinja je uvek puna posetilaca, a najviše ih se okuplja u vreme dva sabora: na Ognjenu Mariju, 31. jula, i Veliku Gospojinu, 28. avgusta.
Mošti Ognjene Marije
U ovom manastiru nalaze se mošti, desna ruka, velikomučenice Ognjene Marije i čestice moštiju Svetog kneza Lazara i Stefana Dečanskog. Manastir je 2003. godine proglašen za nacionalni spomenik kulture Bosne i Hercegovine. Pred ulazom u kompleks izgrađena je česma iz koje teče lekovita voda, oko koje se okuplja veliki broj posetilaca.
