Vesnici proleća na Slapovima Sopotnice
Procvetala je jagorčevina u kraju poznatom i po brojnim lepo uređenim seoskim turističkim domaćinstvima koja pružaju ponude, među kojima je i čuvena trpeza s medom, pitama od sira, heljde i zelja, rakijom od divlje kruške i planinskom jagnjetinom
Prva prolećnica jagorčevina, pouzdani vesnik toplijih dana, najavljuje buđenje prirode i u predelu čarobne lepote u Sopotnici na jugozapadu Srbije (dvadesetak kilometara od Prijepolja). Čuvenoj po igri bistre vode usred vodopada kakvih nema nadaleko, ledeno hladnim izvorima svuda rasutim, bigrenim terasama, nekadašnjim drvenim vodenicama, mirisnim livadama s lekovitim biljem, stoletnim šumama...
To su poznati Slapovi Sopotnice, planinski raj čiji prizori nikog ne ostavljaju ravnodušnim. Područje nenarušene lepote zaštićeno je (oko 200 hektara) krajem 2005. godine kao prirodno dobro.
Spomenik prirode
Da ostane u skladu s prirodom posvećeno se stara Planinarski klub „Kamena Gora” iz Prijepolja, koji je upravljač Spomenika prirode „Slapovi Sopotnice”.
Ovde reka Sopotnica, pritoka Lima koja spaja brda i doline s izvorom na 1.150 i ušćem na 465 metara nadmorske visine, pravi duž svog toka više vodopada, slapova. Najviši od njih vodu ka tlu stropoštava s visine od 25 metara, dok su ostali od 19 do 23 metra. Tu, u gornjem toku, kao poseban prirodni fenomen, pažnju privlači osam bigrenih terasa.
Još ovde žive davnašnje legende o postanku vodopada Sopotnice. Jedna se tiče stanovnika doseljenih u ovo selo s bezvodne Pešteri, kada je presušilo vrelo pokraj koga su se naselili. Razočarani zbog hude sudbine koja ih prati, pridošlice reše da idu dalje u potrazi za vodom. Noć pred nameravanu seobu javi se neki čudan glas ispod planine i upita ih: „Birajte, ljudi, šta ću da vam poklonim, vodu ili sreću.” Seljaci su iz sveg glasa povikali: „Vodu, vodu nam daruj, a sreću ćemo, ako Bog da, sami stvarati.” Onda je, kazuje predanje, voda ovde potekla na sve strane.
Ta očuvana prirodna oblast, navode u Turističkoj organizaciji Prijepolja, nalazi se na obroncima divlje planine Jadovnik, s čarobnim vodopadima i nekadašnjim drvenim vodenicama na nadmorskoj visini od oko 1.000 metara. Oni su iznad sela Sopotnica u kojem poslednjih godina, baveći se seoskim turizmom, ne zaboravljaju mnogobrojne posetioce ovog bisera prirode.
„Sopotnica je poznata i po brojnim lepo uređenim seoskim turističkim domaćinstvima koja pružaju ponude, među kojima je i ’sopotnička trpeza’. U nju se ubrajaju med, pogače, pite od sira, heljde i zelja, izvanredna rakija od divlje kruške, planinska jagnjetina i drugo. Planinarski dom u ovom selu raspolaže sa 40 ležajeva i predstavlja idealno mesto za boravak planinara, ljubitelja prirode, održavanje izletničkih ekskurzija, kampova”, navode u prijepoljskoj TO.
Postoji kod Slapova Sopotnice utvrđeni režim zaštite kraških vrela, izvora i bigrenih terasa. Tako je ovde u okviru prirodnog doba zabranjeno kaptiranje izvora i vrela, pregrađivanje i drugi hidrotehnički radovi u koritima (osim zajažavanja vode za potrebe rada vodenica), eksploatacija naslaga bigra, otvaranje majdana kamena, izgradnja vikendica i objekata namenjenih poljoprivredi. Zabranjeno je i odlaganje otpada, preoravanje pašnjaka i livada, seča i krčenje šume, lov itd.
A upravljači iz PK „Kamena Gora”, u saradnji s Ministarstvom za zaštitu životne sredine i opštinom Prijepolje, preduzimaju niz aktivnosti da ovo područje uređeno, a očuvano dočekuje posetioce. Prošle godine uredili su i popravili pešačku stazu u zaštićenom području dugu jedan kilometar, postavljene su klupe, ograde, urađen je i most.
Vidikovac izgrađen bez betona
Sopotnica je dobila i prvi uređeni vidikovac, sav napravljen od prirodnih materijala. Ovim poduhvatom odolelo se težnjama graditelja i investitora da svaka gradnja podrazumeva tone betona.
– Hajdemo prirodu prvo da zaštitimo od nas samih, koji bi samo da kopamo i gradimo. Na ovoj nužnoj formi, poput uklanjanja nepotrebne vegetacije te postavljanja ograde radi bezbednosti i signalizacije, mi ćemo kao upravljači u ime Vlade Srbije insistirati i tako raditi na stazi – istakao je tada Dragan Petrić iz Planinarskog kluba „Kamena Gora”.
Za predstojeći topliji period u Sopotnici očekuju značajnu posetu kao i minulih godina. Sada se nedavno asfaltiranim putem lakše prilazi ovom selu pod Jadovnikom.
