Oslobodioci su nosili titovke

Srpska vojnička kapa krajem 19. i u celoj prvoj polovini 20. veka bila je šajkača. To je kapa jednostavnog kroja, bez i jednog suvišnog detalja, čije stranice su mogle da se spuste i zaštite uši vlasnika.

I u Drugi svetski rat Srbi su otišli sa šajkačom. To su bile kape zaostale od Vojske Kraljevine Jugoslavije koja je kapitulirala. Elem, šajkača je na glavama pripadnika komunističkog ustaničkog pokreta ostala do kraja rata. Fotografije nastale u maju 1945. svedoče o oslobodiocima koji u Zagreb ulaze sa šajkačama na glavama.

Šajkače su nosili i pripadnici četničkog pokreta. Razlika je bila samo u oznaci. Partizani su nosili zvezve petokrake u četici kokarde.

U severnim i zapadnim delovima bivše Jugoslavije partizani su nosili drugačije kape, takozvane troroge, odnosno triglavke. Te kape su imale tri roga na vrhu, preklopni vizir i stranice koje su mogle da se spuste da bi zaštitile uši vlasnika. Taj model je ostao u upotrebi do sredine rata kada prevagu odnosi titovka.

To je bio nov model kape koji je poreklo vukao iz srpske šajkače. Naime, titovka je nastala tako što je sredina šajkače sužena. Ona je dalje imala stranice koje su mogle da se spuste a ime je, logično, dobila po nadimku oslobodilačkog pokreta, Titu.

Titovka je postala vojna kapa nove države. Osim vojske, kape tipa titovke su nosili milicionari i pioniri. Pionirska titovka je bila svetlo plave boje. Titovka definitivno odlazi u istoriju na izmaku 1992. i početkom 1993. godine. Tada su je nosili pripadnici jedinica teritorijalne odbrane. Pre toga, sa nje je uklonjeno ideološko obeležje – zvezda petokraka.