Sveti Sava na grudima dostojnih
Orden Svetog Save sa sigurnošću spada u red najlepšeg znamenja našeg naroda. To je državni orden ali on predstavlja znatno više od priznanja koje država može da ukaže pojedincu. On govori o pojedincima koji su ga dobili. Poput Nikole Tesle i mnogih drugih domaćih i stranih velikana koji su bili dostojni da ponesu orden sa likom Svetog Save.
Kralj Milan Obrenović je godinu dana nakon što je Kneževina Srbija 1882. godine proglašena u Kraljevinu Srbiju, doneo ukaz o ustanovljenju Ordena Svetog Save.
Orden nosi ime prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save. Na prednjoj strani ordena prikazana je ikona Svetog Save koja je okružena ovalnim prstenom na kome se nalazi natpis „Svojim trudom postigao je sve“. On je ispisan na crkvenoslovenskom.
Oko medaljona je postavljen malteški krst popunjen emajlom, sa krakovima plave i bele boje. Između krakova nalaze se srpski dvoglavi orlovi koji nose krunu.
Na poleđini ordena su se u vreme dinastije Obrenović nalazili inicijali kralja Milana Prvog - MI. Ti primerci su poznati kao monogramci i veoma su cenjeni među kolekcionarima. Sa dolaskom Karađorđevića na čelo Srbije, sa ordena nestaju inicijali kralja Milana i na njihovo mesto dolazi godina kada je orden ustanovljen – 1883.
Orden ima pet redova, odnosno stepeni. Dodeljivan je domaćim i stranim državljanima koji su nagrađeni za zasluge na polju kulture, prosvete, nauke, javnih službi i Crkve. Uz civilna lica, orden je dodeljivan i vojnicima.
Do Prvog balkanskog rata orden je izrađivan isključivo u Beču. Zbog nerazumevanja sa Austrougarskom, Srbija angažuje proizvođače u Francuskoj i Švajcarskoj. U zajedničkoj državi Južnih Slovena orden je bio izrađivan i u Varaždinu i Zagrebu.
Srpska pravoslavna crkva od 1986. godine dodeljuje orden Svetog Save. Pravo na njega imaju koji su ostvarili posebne zasluge na duhovnom, obrazovnom i humanitarnom polju. Nosi se na lenti oko vrata i ima tri stepena.
Nikola Savičević, kolekcionar
Instagram nalog antikvar_savetnik
