Šta se zaista dogodilo u Račku
Da li je to bila legitimna antiteroristička akcija srpske policije ili masakr civila i zločin protiv čovečnosti, samo su neka od pitanja o najkontroverznijem događaju u novijoj srpskoj istoriji, a na koje odgovor pokušava da pruži dokumentarno-igrani film na RTS, autorke Slađane Zarić
Ko je u Račku stradao 15. januara 1999. godine? Da li je to bila legitimna antiteroristička akcija srpske policije, kako se to tada tvrdilo u Jugoslaviji ili je bio masakr civila i zločin protiv čovečnosti, kako je predstavnjeno u albanskim medijima i kako su to tada okarakterisali zapadni političari? Da li su nas bombardovali zbog Račka? Šta se u tom selu nadomak Uroševca, za koje niko nije znao pre 1999. godine, zaista dogodilo? Šta nam je kao odgovor donela haška sudnica?
Ovo su samo neka od pitanja na koje odgovor o najkontroverznijem događaju u novijoj srpskoj istoriji donosi dokumentarni film „Dosije Kosovo – Račak”, autorke Slađane Zarić, a koji se emituje povodom 25 godina od dešavanja u Račku (utorak, RTS 1, 20.50)
Dokumentarno-igrani film „Račak” deo je serijala „Dosije Kosovo”, koji Radio-televizija Srbije realizuje u saradnji sa Ministarstvom unutrašnjih poslova Srbije.
- Prvi put će gledaoci moći da saznaju šta se, iz sata u sat, u selu Račak dešavalo 15. januara 1999. godine. U ovom filmu, priču o tom danu za RTS prvi put iznose učesnici akcije, brojni pripadnici policije koji su toga dana bili u Račku. Film donosi i do sada nikada u celosti emitovan arhivski snimak američke agencije AP, koji je nastao u Račku u jutarnjim satima tog 15. januara – objašnjava autorka filma Slađana Zarić.
U filmu su prikazane i ekskluzivne fotografije pripadnika Račke UČK jedinice, koje demantuju tezu da su u Račku ubijeni, kako se govorilo, „nedužni civili“.
U dokumentarno-igranom filmu „Dosije Kosovo-Račak” govore i forenzičari, kao i advokati koji su učestvovali u procesu suđenja Slobodanu Miloševiću u Haškom tribunalu.
Račak je bio prva tačka optužnice, jedini događaj za koji se teretio bivši predsednik Jugoslavije, a koji se dogodio pre početka bombardovanja 1999. godine. Krajnji epilog suđenja u Hagu je da za Račak niko nije osuđen. Slobodan Milošević je preminuo, sudija je u procesu protiv Šainovića, Milutinovića i ostalih odustao od Račka.
U optužnici protiv generala policije Vlastimira Đorđevića nema Račka. U njegovoj presudi, ovaj događaj se navodi samo u hronologiji dešavanja na Kosovu a ne kao optužujući događaj koji je podložan dokazivanju.
- Jedina presuda za Račak, za ono što je korišćeno kao razlog za bombardovanje Jugoslavije, doneta je u sudu u Prištini 2002. godine kada je za ubistvo na 15 godina zatvora bio osuđen pripadnik policije iz Uroševca koji, po sopstvenom priznanju koje iznosi u ovom filmu, u Račku toga dana nije ni bio – podvlači Zarićeva.
