Najveće groblje kitova na Zemlji krije tajnu staru 5,3 miliona godina

Na dnu Indijskog okeana, na mestu gde vlada večiti mrak i pritisak koji bi smrskalo ljudsko telo za nekoliko sekundi, naučnici su pronašli jedno od najneverovatnijih fosilnih nalazišta na planeti: ogromno groblje kitova staro više od pet miliona godina. Ovo je kako kažu “carstvo fosila” drevnih životinja i svojevrsni podvodni arhiv Zemljine istorije, koji otkriva kako su izgledali okeani u davnoj prošlosti, piše Nature Asia.

Duboko ispod površine mora, u zoni Diamantina u jugoistočnom delu Indijskog okeana, istraživači su pronašli stotine ostataka kitova, uključujući i fosile stare oko 5,3 miliona godina. Nalazište se prostire duž čak 1.200 kilometara morskog dna, na dubinama između približno 4.200 i 7.000 metara, na području koje je do sada bilo gotovo potpuno nepoznato nauci.

Tokom 32 zarona specijalnom dubokomorskom podmornicom, istraživači su dokumentovali 485 lokacija sa ostacima kitova. Među njima su bili i fosilizovani skeleti, ali i savremeni ostaci kitova koji su nakon uginuća potonuli na dno i postali centri čitavih malih ekosistema, piše časopis Nature.

Podvodna oaza života

Kada veliki kit ugine, njegovo telo ne ostaje na površini mora. Posle nekog vremena tone hiljadama metara ka dnu okeana. Naučnici ovaj fenomen nazivaju „pad kita”. Iako na prvi pogled izgleda kao kraj života, za mnoge dubokomorske organizme to je početak novog ciklusa.

Jedan veliki kit može decenijama da bude izvor hrane za čitavu zajednicu organizama. Prvo dolaze životinje koje se hrane mekim tkivima, zatim organizmi koji razgrađuju kosti, a kasnije bakterije i školjke koje koriste hemijske procese za stvaranje energije.

Na novootkrivenom lokalitetu naučnici su pronašli zajednice morskih zvezda, crva koji buše kosti, školjki koje koriste hemijsku energiju i drugih dubokomorskih stvorenja. Neke od tih vrsta možda su potpuno nove za nauku.

Kako su ostaci sačuvani tokom miliona godina

Jedna od najvećih misterija bila je kako su kosti kitova uspele da prežive toliko dugo u ekstremnim uslovima dubokog mora.

Na dubinama od nekoliko kilometara temperatura je blizu tačke mržnjenja, nema sunčeve svetlosti, a pritisak je ogroman. Ipak, određeni uslovi u Diamantina zoni omogućili su izuzetno očuvanje fosila. Mineralni procesi na dnu okeana pomogli su da se kosti zaštite i sačuvaju kao vremenske kapsule iz prošlosti.

Naučnici smatraju da ovo nalazište može da pomogne da se bolje razume evolucija kitova i promena morskih ekosistema kroz milione godina.

Najdublji arhiv fosila kitova na svetu

Među pronađenim ostacima bio je i deo lobanje izumrlog kljunaša, vrste kita iz grupe dubokomorskih ronilaca. Istraživači su identifikovali novu vrstu i nazvali je Pterocetus diamantinae, prema mestu pronalaska. Otkriće ove vrste pruža novi uvid u život kitova koji su nekada naseljavali okeane i pokazuje koliko malo znamo o životu u najvećim dubinama Zemlje.

Iako ljudi detaljno istražuju površinu kopna, najveći deo dubokog mora i dalje ostaje misterija. Naučnici procenjuju da je ogroman broj dubokomorskih vrsta još uvek nepoznat.

Pre ovog otkrića, većina poznatih nalazišta „padova kitova” nalazila se na znatno manjim dubinama. Novo nalazište pokazuje da je okeansko dno ogromna arhiva koja čuva tragove prošlih epoha.

Istraživači veruju da bi u budućim ekspedicijama moglo da bude pronađeno još fosila, ali i novih organizama koji su se prilagodili jednom od najnegostoljubivijih okruženja na Zemlji.