Šuma kao prirodna apoteka: Boravak među drvećem jača imunitet i smanjuje stres

Naučnici već decenijama upozoravaju da priroda nije samo mesto za odmor, već i moćan saveznik našeg zdravlja. Među njima je i japanski imunolog kineskog porekla dr Ćing Li, koji je više od dvadeset godina posvetio proučavanju fenomena poznatog kao, „šumsko kupanje” (shinrin-yoku).

Njegova istraživanja pokazala su da obična šetnja kroz šumu može da izazove merljive promene u organizmu, od pada hormona stresa do jačanja imunološkog sistema.

Rezultati istraživanja dr Ćing Lija objavljeni su u više međunarodnih naučnih časopisa. Među najcitiranijim radovima nalaze se studije pod PubMed oznakama, koje opisuju uticaj šumskog okruženja na imunitet, nivo hormona stresa i opšte fiziološke funkcije organizma.

Iako boravak u prirodi ne može da zameni medicinsko lečenje, naučni dokazi sve više ukazuju da redovne šetnje kroz šumu mogu biti jednostavan, besplatan i efikasan način da se smanji svakodnevni stres, poboljša raspoloženje i podrži prirodna odbrana organizma.

Tajna je u supstancama koje drveće ispušta

Termin šinrin-joku nastao je u Japanu osamdesetih godina prošlog veka i doslovno znači „upijanje atmosfere šume svim čulima”. Za razliku od planinarenja ili intenzivne fizičke aktivnosti, cilj nije vežbanje, već polagana šetnja, duboko disanje i svesno boravljenje u prirodi.

Dr Li je želeo da utvrdi da li iza ovog osećaja opuštenosti postoji stvarno biološko objašnjenje. Zato je sproveo niz kliničkih istraživanja koja su trajala više od dve decenije.

U središtu njegovih istraživanja nalaze se fitoncidi, prirodna isparljiva jedinjenja i eterična ulja koja drveće, posebno četinari poput bora i kedra, oslobađa kako bi se zaštitilo od bakterija, gljivica, insekata i drugih štetočina.

Ove mirisne supstance daju šumi njen prepoznatljiv svež miris, ali, prema rezultatima istraživanja, imaju i izuzetno snažno dejstvo na ljudski organizam.

Dok šetamo šumom i udišemo vazduh bogat fitoncidima, ove supstance dospevaju u pluća, a zatim preko krvotoka utiču na brojne fiziološke procese u telu.

Pad hormona stresa

Jedno od najvažnijih otkrića bilo je da boravak u šumi značajno smanjuje nivo hormona povezanih sa stresom.

Učesnici istraživanja imali su niže koncentracije kortizola, adrenalina i noradrenalina. Istovremeno su primećeni niži krvni pritisak, sporiji puls i veća aktivnost parasimpatičkog nervnog sistema, koji je odgovoran za opuštanje i regeneraciju organizma.

Drugim rečima, telo nakon boravka u šumi prelazi iz režima „bori se ili beži” u stanje odmora i obnavljanja.

Šuma jača imunitet

Možda najzanimljiviji deo istraživanja odnosi se na prirodne ćelije ubice, poznate kao ćelije ubice (NK - Natural Killer cells).

To je posebna vrsta belih krvnih zrnaca koja predstavljaju prvu liniju odbrane organizma. Njihov zadatak je da prepoznaju i unište ćelije zaražene virusima, ali i ćelije koje bi mogle da postanu tumorske.

Dr Li je utvrdio da već dvodnevni boravak u šumi može značajno da poveća broj i aktivnost NK ćelija, kao i proizvodnju proteina koji uništavaju obolele ćelije.

Još impresivnije je to što je povećana aktivnost ovih ćelija ostajala prisutna i do 30 dana nakon samo jednog vikenda provedenog u šumi.

To znači da efekti nisu prolazni, već mogu da traju nedeljama.

Priroda kao saveznik modernoj medicini

Rezultati istraživanja predstavljali su važnu potvrdu da drevna intuicija o lekovitosti prirode ima čvrstu naučnu osnovu.

Dr Li je pokazao da šuma nije samo prijatno okruženje koje nas psihološki opušta, već da njen vazduh sadrži prirodna jedinjenja koja mogu da utiču na hemijske procese u organizmu, rad imunološkog sistema i odgovor tela na stres.

Zbog toga se „kupanje u šumi” danas u Japanu koristi kao deo preventivnih zdravstvenih programa, a interesovanje za ovu praksu raste širom sveta.