Otkrivene azijske mumije sušene na dimu

Iako se smatralo da prve mumije potiču iz Egipta ili Čilea, nova studija otkriva da su lovci-sakupljači u Aziji, još pre 12.000 godina, mumifikovali svoje mrtve.

Kada pomislimo na mumije, odmah nam pada na pamet drevni Egipat, a ponekad i Činčoros mumije iz Čilea. Nedavno otkriće je, međutim, poljuljalo sve to: arheolozi su u nekoliko delova Azije identifikovali najstarije mumije u istoriji, koje datiraju od pre više od 10.000 godina.

To je veliko otkriće koje preokreće sva naša dosadašnja znanja o ovim pogrebnim obredima, piše naučni časopis Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Pre više od 10.000 godina, pre pojave poljoprivrede, određene zajednice lovaca-sakupljača u Aziji nisu samo sahranjivale svoje mrtve, već su ih i mumifikovale. Kada su ekshumirali ostatke sa grobnica u Kini i Jugoistočnoj Aziji, arheolozi su otkrili mumije. Istraživački tim je proučio 54 grobnice na 11 arheoloških lokaliteta u Kini, na Filipinima, Tajlandu, u Laosu, Maleziji i Indoneziji. U ovim grobnicama, koje datiraju od pre 4.000 do 12.000 godina, pronašli su skelete vezane u fetalnom položaju, sa tragovima toplote na kostima.

To govori da su ove zajednice praktikovale mumifikaciju sušenjem na dimu, milenijumima pre faraonskog Egipta.

Drugačija tehnika od Egipćana i Inka

Za razliku od egipatskih mumija, koje su balsamovane i umotane u zavoje, ove otkrivene u Aziji su intenzivno sušene na dimu. Tela su presavijana u fetalni položaj, vezivana prirodnim vlaknima, a zatim nedeljama visila iznad blage vatre.

Analize potvrđuju da su kosti zaista bile izložene niskoj temperaturi, tipičnoj za dimljenje, a ne direktnom sagorevanju kao kod kremacije.

„Dimljenje je verovatno imalo duhovna, verska ili kulturna značenja koja su išla daleko dalje od pukog usporavanja raspadanja”, rekao je za Live Science Sijao-Čun Hang, viši istraživač na Australijskom nacionalnom univerzitetu i glavni autor studije.

Smatra se da je ova praksa bila način da se mrtvi drže blizu živih, a leševi su ponekad godinama bili izloženi u otvorenim pećinama ili prirodnim skloništima.

„Glavna razlika u odnosu na mumije na koje smo navikli, jeste to što ova dimljena tela nisu bila zapečaćena u kontejnerima nakon procesa, tako da je njihovo očuvanje generalno trajalo samo nekoliko decenija ili možda nekoliko vekova”, objašnjava istraživač.

Dve glavne tačke proizilaze iz ovog otkrića. Prva je da je ovaj pogrebni ritual sušenja dimom usvojen u mnogim delovima Azije, uključujući Japan i Okeaniju. Već su ga dokumentovali antropolozi u Australiji: „sahrane otkrivene u Brodbiču u Kvinslendu 1960-ih, pokazuju zapanjujuće sličnosti u položajima tela.”

„Etnografski opisi ligatura se u velikoj meri podudaraju sa praksama primećenim u našoj studiji“, napominje Sijao-Čun Hang u izveštaju.

Druga ključna tačka ovog otkrića je da je ova ritualna praksa mnogo starija nego što se ranije mislilo, toliko da pruža novu teoriju o prvim migracijama u Jugoistočnoj Aziji. Procenjuje se da su drevni lovci-sakupljači stigli u taj region tokom talasa migracije pre 65.000 godina.

Arheolozi zato veruju da bi ova pogrebna praksa mogla da datira čak i iz ranog širenja Homo sapiensa iz Afrike u Jugoistočnu Aziju, pre oko 42.000 godina.