Rat, apsurd i nemoguća pravila sistema

Publika RTS-a od 28. februara na kanalu RTS 2 ima priliku da pogleda televizijsku adaptaciju jednog od najznačajnijih romana 20. veka – „Kvaka 22“, zasnovanu na istoimenom delu Džozef Heler iz 1961. godine.

Reč je o šestodelnoj mini-seriji Catch-22, koja je 2019. godine privukla veliku pažnju svetske javnosti, kako zbog snažne produkcije, tako i zbog angažmana slavnog glumca i reditelja Džordž Kluni, koji se u projektu pojavljuje kao producent, reditelj i tumač jedne od ključnih uloga.

 Satira o ratu i apsurdu sistema

Radnja prati kapetana Džona Josarijana (Kristofer Abot), bombardera američkog ratnog vazduhoplovstva stacioniranog na Mediteranu tokom Drugog svetskog rata. Dok oko njega besni rat, Josarijan vodi ličnu bitku protiv besmisla vojnog sistema.

Njegov najveći neprijatelj nije samo protivnička vojska, već birokratski mehanizam sopstvene armije – sistem koji neprestano povećava broj borbenih misija koje mora da izvrši kako bi završio službu.

U središtu priče nalazi se čuvena „kvaka 22“ – paradoksalno pravilo prema kojem je čovek lud ako dobrovoljno nastavlja da leti u smrtonosne misije, ali ako zatraži razrešenje dužnosti pozivajući se na zdrav razum – time dokazuje da nije lud i mora da nastavi da leti. Ova apsurdna logika postala je simbol besmislenih administrativnih sistema širom sveta i ušla je u svakodnevni govor kao izraz za bezizlaznu situaciju.

Vrhunska glumačka postava i produkcija

Pored Kristofera Abota u ulozi Josarijana, u seriji igraju i Kajl Čendler kao ambiciozni pukovnik Katkart, kao i Džordž Kluni u ulozi generala Šajskopa.

Serija je snimana u Italiji, uz impresivne scene vazdušnih borbi i pažljivo rekonstruisanu ratnu atmosferu. Vizuelni stil kombinuje crni humor i ratnu dramu, ostajući veran Helerovom duhu – istovremeno duhovitom, tragičnom i duboko kritičkom.

Savremena verzija bezvremenske priče

Roman „Kvaka 22“ važi za jedno od najvažnijih antiratnih dela moderne književnosti i smatra se klasikom američke literature. Iako smeštena u Drugi svetski rat, njegova poruka o apsurdu moći, birokratije i institucionalnog cinizma i danas je pod‌jednako aktuelna.

Nova televizijska adaptacija donosi savremeni ritam i produkcijski kvalitet, ali zadržava suštinu – priču o pojedincu koji pokušava da sačuva razum u svetu koji je odavno izgubio logiku.