Tiha snaga velikog glumca

Povodom odlaska jednog od najvećih američkih glumaca 20. i 21. veka, RTS u znak sećanja u sredu, u v 23.30 časova na svom Prvom programu emituje film „Džo Kid“, podsećajući publiku na impresivnu karijeru Roberta Duvala – umetnika čije je ime postalo sinonim za snažnu, nenametljivu i duboko autentičnu glumu.

Rođen 5. januara 1931. godine u San Dijegu, Duval je odrastao u vojničkoj porodici, a glumački put započeo je nakon služenja u američkoj vojsci. Usavršavao se u njujorškom „Neighborhood Playhouse“-u, gde je pripadao generaciji mladih talenata koja će promeniti lice američkog filma. Već rani nastupi nagovestili su umetnika izuzetne unutrašnje discipline, sklonog suptilnosti i psihološkoj preciznosti.

Širu pažnju privukao je ulogom u klasiku „Ubiti pticu rugalicu“, ali je svetsku slavu stekao kao Tom Hejgen u kultnoj sagi „Kum“ i njenom nastavku „Kum 2“. Njegovo tumačenje porodičnog advokata mafijaške dinastije Korleone ostalo je upamćeno po suzdržanoj snazi i moralnoj ambivalentnosti – Duval je umeo da u tišini i pogledu saopšti više nego drugi u dugim monolozima.

Jednu od najlegendarnijih rola ostvario je kao potpukovnik Kilgor u ratnoj drami „Apokalipsa danas“, gde je njegova scena na obali, uz zvuke Vagnera, postala deo kolektivne filmske memorije. Za ulogu u filmu „Nežna milosrđa“ osvojio je Oskara za najboljeg glumca, potvrdivši reputaciju majstora transformacije i duboke emocionalne istinitosti.

Tokom višedecenijske karijere, Robert Duval je sarađivao sa najznačajnijim rediteljima i ostavio trag u različitim žanrovima – od vestern klasika i političkih trilera do intimnih porodičnih drama. Njegova filmografija svedoči o umetniku koji je birao uloge prema izazovu, a ne prema komercijalnom potencijalu.

Film „Džo Kid”, koji RTS prikazuje u znak sećanja, podseća na njegovu povezanost sa vestern tradicijom i na sposobnost da i u sporednim, ali snažnim ulogama ostavi neizbrisiv trag. Duval nikada nije bio glumac velikih gestova – njegova snaga bila je u tišini, u detalju, u preciznom građenju karaktera.

Odlaskom Roberta Duvala svetska kinematografija izgubila je jednog od svojih najpostojanijih i najdoslednijih umetnika. Iza njega ostaju uloge koje će nastaviti da žive, podsećajući nas da istinska gluma ne stari – ona traje, duboka i tiha, poput njegovog pogleda sa filmskog platna.