Ovaj drveni čamac je poseban, muzeju ga poklonio srpski matematičar

U okviru Etnografskog muzeja u Beogradu, čuva se dragoceni predmet koji predstavlja ne samo značajan kulturni artefakt, već i vezu između istorije, nauke i narodne tradicije. U pitanju je verna kopija dunavskog ribarskog čamca, koju je muzeju poklonio akademik Mihajlo Petrović Alas, jedan od najznačajnijih srpskih naučnika i istraživača, ali i duboko vezan za tradiciju i kulturu ribolova na Dunavu.

Mika Alas, poznat kao matematičar, univerzitetski profesor i violinista, ali i kao strastveni alas, imao je veliki doprinos u istraživanju i zaštiti ribolova u Srbiji. Njegov rad nije obuhvatao samo teorijske aspekte, već i praktične, jer je aktivno učestvovao u izradi i razvoju alata za ribolov, kao i u zaštiti naših ribljih resursa na međunarodnom planu, priča Stojanović muzejski savetnik Etnografskog muzeja.  

„Njegova svest o važnosti narodne kulture privređivanja bila je jasno izražena i kroz ovaj poklon Etnografskom muzeju – model čamca izrađenog od hrastovog drveta, vernu kopiju dunavskog ribarskog plovila”, ističe dr Marko Stojanović, muzejski savetnik Etnografskog muzeja u Beogradu.

Prema njegovim rečima, čamac je svojim detaljnim izrađenim oblikom, pravi primer tradicionalnog plovila koje su alasi koristili u svom svakodnevnom životu. On objašanjava da je indentično originalima pod čamca ravan, a krajevi su suženi i uzdignuti, bokovi su iskošeni i ravni, spojeni sa podom pomoću 14 rebara. Sa bočnih strana nalaze se tri ispusta za vesla, a čamac je obojen crnom bojom, što ga čini ne samo praktičnim, već i estetski privlačnim predmetom.

Ovaj model nije samo materijalni artefakt, već i svedočanstvo o životu i radu na Dunavu, o veštinama koje su alasi razvijali kroz vekove i o ulozi ribarstva u izgradnji  podunavskog identiteta u okviru narodne kulture. Čamac, kao i drugi elementi iz ribarstva, podsetnik je na vekovne puteve komunikacije između različitih kulturnih krugova na Balkanu, od osmanskog Turskog do austrijskog i austo-ugarskog uticaja.

„Poklon Mike Alasa nije samo lična donacija muzeju, već i važan doprinos očuvanju kulturnog nasleđa. On je bio svestan važnosti čuvanja ovih vrednih svedočanstava, posebno u vremenima kada su ratni potresi i razaranja ugrožavali postojanje mnogih muzejskih fondova. U tom kontekstu, model dunavskog čamca predstavlja značajno kulturno svedeočanstvo, ali i podseća na sve što je bilo potrebno da se identitet narodne kulture, kao i sveukupna tradicija srpskog naroda održi i prenese budućim generacijama putem Etnografske muzejske delatnosti“, nagalsio je Stojanović.

Ovaj poklon, sada deo muzejske zbirke Lova i ribolova, nosi duboko simboličko značenje. On nam ne govori samo o jednom čamcu, već i o važnosti očuvanja našeg identiteta, o radu, veštinama i životnim vrednostima koje su oblikovale narodnu kulturu privređivanja. Model dunavskog čamca, kao jedan od višeznačno vrednih predmeta u Etnografskom muzeju, ima svoje mesto u istoriji srpske kulture i nauke, kao znak trajne veze između prošlosti i budućnosti, istakao je Marko Stojanović, muzejski savetnik koji je pored ostalih iz istraživačkog polja narodne kulture privređivanja kustos zbirke Lova i ribolova u Etnografskom muzeju.