Kad muškarci dođu u godine života između 40. i 55, mogu iskusiti telesne promene koje nastaju vrlo postepeno i mogu da budu praćene promenama u ponašanju i raspoloženju. Najčešće se prvo javljaju premorenost, gubitak energije, seksualnog nagona i fizičke agilnosti. To je andropauza - fenomen sličan ženskoj menopauzi, koji se sve češće viđa u praksi.

Za razliku od žena, muškarci nemaju jasan znak kao što je prestanak menstruacije, koji bi obeležio ovu tranziciju. I jedni i drugi, međutim, imaju sniženje u nivoima polnih hormona, estrogena kod žena, testosterona kod muškaraca.

Studije su pokazale da ovo sniženje testosterona može izložiti pojedinca i drugim zdravstvenim rizicima, kao što su srčane bolesti i osteoporoza. 

Za razliku od menopauze, koja uglavnom nastaje kod žena koje su u srednjim 40-im do srednjih 50-ih godina života, muška „promena“ može da počne ranije i da se protegne kroz čak nekoliko decenija. 

Odnos prema životu, psihološki stres, alkohol, povrede ili operativni zahvati, lekovi, gojaznost i infekcije, ali i ishrana bazirana na mesnim prerađevinama, sa veštačkim šećerima, konzervansima, prevelikom količinom soli i trans-masti, mogu doprineti nastanku i uočljivijim simptomima andropauze.

Iako će sa godinama pad nivoa testosterona nastati kod praktično svih muškaraca, ne postoji način na koji bi se moglo predvideti ko će iskusiti andropauzalne simptome dovoljno jake da potraži medicinsku pomoć. 

Pad nivoa muškog polnog hormona

Pojam „muškog klimakterijuma” zapravo nije nov, međutim, mogućnosti za tačnu dijagnostiku su novijeg datuma. Andropauza je prvi puta opisana u medicinskoj literaturi 1940. godine, a u skorije vreme, sa povećanom količinom hormona u hrani i brzim tempom života, povećan je broj muškaraca koji traže lekarsku pomoć zbog njenih simptoma. Prema statističkim podacima, umiranje muškaraca od bolesti kardiovaskularnog sistema je najprisutnije upravo u dobu od 40. do 54 godine.

Smatra se da nivo testosterona kod muškaraca počinje da opada već u tridesetim godinama, i to za oko 1 procenat godišnje. Ovo smanjenje testosterona, povećanje telesne težine i smanjenje mišićne mase tokom andropauze povećavaju rizik od srčanih oboljenja, visokog krvnog pritiska, dijabetesa i visokog holesterola.

Osetljivi testovi za bioraspoloživi testosteron nisu bili dostupni sve do nedavno, čime je andropauza kroz duži vremenski period bila pogrešno i nedovoljno dijagnostikovana i lečena.

Hormonska terapija za nadoknadu testosterona postaje sve popularnija opcija za muškarce koji doživljavaju ozbiljne simptome andropauze. Ova terapija može da pobeća energiju, poboljša seksualni nagon i raspoloženje, ali nosi i određene rizike kao što su problemi sa srcem i prostatom.

Simptomi andropauze

Smanjen seksualni nagon i erektilna disfunkcija

Opadanje testosterona često dovodi do smanjene želje za seksom i problema sa erekcijom. Međutim, ovaj simptom može biti praćen i drugim faktorima kao što su stres ili depresija.

Umor i smanjena energija

Mnogi muškarci koji prolaze kroz andropauzu osećaju hronični umor i gubitak fizičke snage, što ih čini manje produktivnim i manje motivisanim za fizičku aktivnost.

Promene raspoloženja

Pad testosterona može da utiče na emocionalnu stabilnost. Muškarci mogu da postanu razdražljivi, depresivni, anksiozni i izrazito osetljivi.

Gubitak mišićne mase i povećanje masnih naslaga

Testosteron je važan za održavanje mišićne mase, pa njegovo smanjenje često dovodi do smanjenja mase  mišića i povećanja masnih naslaga, naročito oko struka.

Smanjenje gustine kostiju (osteoporoza)

Kako se nivo testosterona smanjuje, kosti mogu da postanu slabije, što povećava rizik od preloma.

Problemi sa spavanjem

Nesanica i poremećaji spavanja su uobičajeni problemi kod muškaraca koji prolaze kroz andropauzu, što dodatno utiče na njihovu energiju i opšte zdravlje.

Fizička aktivnost, zdrava ishrana i smanjenje stresa mogu znatno da ublaže simptome andropauze. Muškarci koji održavaju aktivan način života, obično doživljavaju blaži pad testosterona i ređe imaju ozbiljne simptome.