Enterijeri Anrija Matisa

Anri Matis, slavni francuski slikar, naslikao je „Crvenu sobu” pre više od jednog veka. Umetnik je u to vreme pripadao pokretu fovista i već je bio slavan, pa su se o njegove slike otimali kolekcionari. Ovo je lepa slika sobe koja u stvarnosti možda i nije bila lepa. Na slici je enterijer, a u njemu sto sa dve stolice uz prozor sa vidikom. Pored stola je žena koja aranžira voće na tanjiru sa visokim postoljem, tu su još posude sa pićem, razbacano voće, cveće u vazi... sasvim obična svakodnevica.

Matis nije slikao tako što bi verno prenosio viđenu istinu na platno. On je svoju umetnost bazirao na sopstvenoj imaginaciji, koristeći pri tom liniju i boju da ostvari čudesne prostore ličnog doživljaja. Voleo je enterijere i slikao ih je u jednoj ravni, sa mnoštvom detalja. U enterijere je uvodio stilizovane pejzaže i prekrivao njima čitave površine. Isto je radio i sa mrtvim prirodama, slikao ih je tako što ih je širio na čitav enterijer u kojem se odvijao bogat unutrašnji život predmeta.

Na slici, sve je u jednoj ravni. Isti vizuelni značaj ima šara na stolnjaku u prvoj ravni kao i udaljeno drvo koje vidimo kroz prozor. Ravne površine stola i zida su uzbudljivo crvene boje, dok je uznemirena, izuvijana i komplikovana dekoracija na tim istim površinama tamnoplave boje naglašene konturama. Ove boje se sudaraju u svojim dinamičnim, kolorističkim intenzitetima, koji, uokvireni, prelaze u svojevrsnu arabesku. Sve je na slici uskovitlano, ali u sadejstvu i ravnoteži sa potpuno opuštenom i smirenom figurom žene koja ostaje ravnodušna i predana poslu – aranžiranju voća i cveća na stolu.

O umetniku

Anri Matis rođen je 1869. u Kato-Kambrezi u Francuskoj. Slikarstvo je studirao između 1891. i 1896. na pariskoj Akademiji umetnosti i družio se sa slikarima novih tendencija. Godine 1905. slika žestokim bojama i izlaže na Salonu nezavisnih sa istomišljenicima, a izložbu kritičari dočekuju na nož, nazivajući ih „divljacima” (fovisti). Međunarodni renome postiže nekoliko godina kasnije izlažući samostalno u Njujorku, Londonu, Berlinu. Godine 1920. kreirao je kostime za igrače Ruskog baleta Djagiljeva, a pet godina kasnije primio je francusku Legiju časti. U narednoj deceniji u SAD je stvarao impresivne murale, među kojima je čuvena „Igra”. Od 1941. živeo je u Vansu i radio kompletan dizajn i dekoraciju za kapelu Dominikanaca u tom mestu. Istovremeno održavao je velike retrospektive svojih slika u Filadelfiji, Lucernu, Nici, Parizu, Tokiju i Njujorku. Umro je 1954. godine u Nici.

Arh. Radmila Milosavljević
www.dopisna-skola-ambijent.rs