Da li je „česmovača" zdravija

ZDRAVLjE

 

Ograničenja u ishrani i mozak

 

Tim s američkog Bak instituta za istraživanje starenja objavio je polovinom januara u časopisu Nature Communications rad u kome se tvrdi da ograničeni unos hrane može usporiti starenje mozga i produžiti životni vek. Istraživanje je rađeno na voćnim mušicama i ljudskim ćelijama i pokazalo je koliko je važna uloga gena OXR1, neophodnog za produženje životnog veka. Naime, povremeni post ili ograničeni unos kalorija može povećati nivo ovog gena koji štiti mozak od starenja, ali i neurodegenerativnih bolesti.

 

 

STARENjE

 

Mikrobiom i zdravlje kože

 

Novo istraživanje objavljeno u časopisu Frontiers in Aging ukazuje na potencijalnu vezu između mikrobioma i starenja kože. Istraživači Kalifornijskog univerziteta u San Dijegu analizirali su podatke prikupljene tokom 13 studija koje je ranije sprovela kompanija L'Oréal i u kojima je učestvovalo oko 650 žena starosti od 18 do 70 godina. Kako autori ovog rada navode, tipovi mikrobioma na našoj koži vremenom se menjaju na prilično predvidiv način, ali ipak postoje značajne individualne razlike u znacima starenja kože. Tvrde da su uspeli da izoluju mikrobiome koji bi mogli biti odgovorni za ove razlike, ali smatraju da je ovo tek početni korak i da im istraživanja tek predstoje.  

 

 

IZUMRLE VRSTE

 

Kako je nestao najveći primat

 

Najveći primat koji je postojao, Gigantopithecus blacki, izumro je pre između 295.000 i 215.000 godina, pokazuje novo istraživanje objavljeno u časopisu Nature. Rad istraživača iz Kine, Sjedinjenih Američkih Država i Australije rezultat je velike regionalne studije u kojoj su analizirane 22 pećine na jugu Kine. Od ovog dalekog čovekovog srodnika koji je bio visok oko tri metra i imao težinu od oko 250 kilograma ostalo je samo oko 2.000 fosilizovanih zuba i četiri vilice, ali zubi mogu da otkriju dosta toga o njegovom životu. Datiranjem ovih ostataka i sedimentnih stena tim je pratio promene koje su nastajale u okruženju i ponašanje izumrlog primata i zaključio da je on nestao u doba kada su drugi primati napredovali, a to objašnjavaju činjenicom da su se u okruženju dogodile promene kojima, za razliku od orangutana, nije mogao da se prilagodi.

 

 

PLASTIKA

 

Da li je „česmovača” zdravija

 

Flaširana voda sadrži stotine hiljada sićušnih delova plastike, pokazuje nova studija Univerziteta Kolumbija obavljena u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences. Reč je o nanoplastici koja je prvi put identifikovana u vodi i koja se meri milijarditim delovima metra. Litar flaširane vode u proseku sadrži oko 240.000 ovakvih čestica, tvrde istraživači, a za razliku od mikroplastike, one mogu da prođu kroz creva i pluća i dospeju u krvotok kojim putuju do organa. Čestice su primećene tehnikom koja se zove stimulisana Ramanova mikroskopija rasejanja, a za samo 10 odsto čestica tim je utvrdio od koje vrste plastike potiču. Kako autori rada tvrde, ova plastika jednim delom potiče od filtera za prečišćavanje vode, ali i drugih procesa za njenu obradu, dok deo potiče od same ambalaže. Planiraju da analiziraju nanoplastiku i u vodi iz česme, gde je takođe prisutna, ali pretpostavlja se da je ima znatno manje nego u flaširanoj.

 

 

ŽIVOTINjE

 

Kako zaštititi afričke slonove

 

Najveća dosadašnja analiza populacija afričkih slonova pokazuje da su ove životinje uspešno zaštićene u južnoj Africi u poslednjih 25 godina. Rad istraživača s Univerziteta u Pretoriji objavljen je početkom januara u Science Advances. Ukupan broj afričkih slonova je kao pre 25 godina, ali dok su neke populacije stabilne ili u porastu, druge su ipak u padu. Na primer, na jugu Tanzanije, u istočnoj Zambiji i severnom Zimbabveu slonovi su ugroženi zbog krivolova, dok u severnoj Bocvani populacija cveta. Jedan od zaključaka ovog rada je da je ključ u povezivanju velikih zaštićenih područja (u kojima je visok nivo zaštite sredine i minimalni ljudski uticaj) okruženih tampon-zonama (u kojima su u određenoj meri ïðèñóòíè održiva poljoprivreda i lov). S druge strane, izolovana zaštićena područja, poznata kao tvrđave konzervacije, daju lošije rezultate i dugoročno su neodrživa.

 

 

ZDRAVLjE

 

Deca koja žive blizu zelenila imaju jače kosti

 

Rizik od niske gustine kostiju za decu koja žive u blizini zelenih površina smanjen je za oko 65 odsto, pokazuje novo istraživanje tima s belgijskog univerziteta Haselt, objavljeno je u časopisu JAMA Network Open. Ovi benefiti mogu biti doživotni i smanjiti rizik od preloma i osteoporoze u starijem životnom dobu, tvrde istraživači. U istraživanju je učestvovalo 300 dece iz Belgije koja žive u gradu, prigradskim i ruralnim područjima. Blizina zelenih površina verovatno, prema rečima autora rada, doprinosi boljim kostima zbog fizičke aktivnosti koju deca na ovim mestima imaju. Nedavno su istraživanja u Kini pokazala slične benefite i za odrasle osobe, pa kako Gardijan prenosi, belgijski istraživači savetuju urbanistima da ovo imaju u vidu prilikom planiranja gradnje.

 

 

MATERIJALI

 

Vlakna koja imitiraju krzno polarnih medveda

 

Ekstremne hladnoće na Arktiku polarni medvedi podnose zahvaljujući superizolirajućem krznu. Toplotu bi moglo da zadržava i sintetičko vlakno koje imitira dlake medveda, pokazuje istraživanje tima s kineskog univerziteta u Hangdžou, objavljeno krajem decembra u časopisu Science. Vlakno je izgrađeno od materijala poznatog po imenu aerogel, koji Nasa koristi za izolaciju delova raketa kako bi izdržale ekstremnu toplotu. Jezgro ovog vlakna ispunjeno je hiljadama pora koje pomažu sprečavanju gubitka toplote i okruženo je vodootpornim omotačem. Dobijena je tekstura za koju autori rada kažu da je između plastike i pamuka.

 

 

EVOLUCIJA

 

Najstariji fosilni ostatak kože

 

Fosilni ostatak kože star oko 290 miliona godina pronašli su sakupljači fosila u Oklahomi, a o ovom otkriću izveštavaju istraživači Univerziteta Misisoga u Torontu u svom radu u časopisu Current Biology. Tamni komad fosilizovanog materijala prečnika nekoliko milimetara najstariji je primerak kože amniota, grupe kojoj pripadaju svi kičmenjaci osim âîäîçåìàöà. Pretpostavlja se da ovaj primerak potiče od kože male životinje nalik gušteru koja je živela čak milion godina pre dinosaurusa i može da pruži značajan uvid kako se odvijala evolucija života na kopnu. Naime, kopneno okruženje je surovije od vode, a vodonepropusna koža mogla bi biti jedna od glavnih adaptacija.