Zašto ne treba odmah seći pupčanu vrpcu

Odlaganje presecanja pupčane vrpce može doprineti smanjenju smrtnosti među prevremeno rođenim bebama, pokazala su nova istraživanja.

Kada se sačeka sa odvajanjem majke i bebe nekoliko minuta, novorođenče ima više vremena da dobije dodatnu količinu krvi, koja sadrži hranljive materije i crvena krvna zrnca. Ovo povećava zapreminu krvi u telu novorođenčeta, što može biti od suštinskog značaja, posebno u slučajevima prevremenog porođaja.

Dodatna količina krvi koja u trenucima neposredno nakon rođenja prelazi iz posteljice u bebu putem pupčane vrpce, može pomoći u održavanju stabilnijeg krvnog pritiska, bolje termoregulacije, poboljšati dotok kiseonika u organe i tkiva, smanjiti rizik od anemije, povećati količinu gvožđa, poboljšati imunitet i opšte zdravlje novorođenčeta, ali i uzrokovati neonatalnu žuticu.

Žutica kod beba

Odlaganjem sečenja pupčane vrpce može se pojaviti fiziološka žutica, stanje koje se javlja kada beba ima previše bilirubina u krvi.

Bilirubin je žuti pigment koji nastaje kada se razgrađuju crvena krvna zrnca. Obično se bilirubin izlučuje iz tela putem jetre i žuči, ali kod novorođenčadi jetra još nije dovoljno zrela da to učini brzo i efikasno. Zato se bilirubin nagomilava u krvi i daje žutu boju koži i očima bebe. Neonatalna žutica je česta pojava kod novorođenčadi, posebno kod prevremeno rođenih beba, i obično je bezopasna i prolazna. Međutim, ako je nivo bilirubina previsok, može doći do oštećenja mozga i drugih organa, što zahteva hitno lečenje.

Odlaganje sečenja pupčane vrpce može doprineti povećanju nivoa bilirubina kod bebe, jer omogućava da beba dobije više krvi iz posteljice, koja sadrži i više crvenih krvnih zrnaca. To znači da će beba imati i više bilirubina koji se mora razgraditi i izlučiti. Studije su pokazale da odlaganje sečenja pupčane vrpce za tri minuta ili duže, može povećati verovatnoću da beba razvije neonatalnu žuticu i da joj bude potrebna fototerapija, koja je najčešći način lečenja ovog stanja

Iako individualni odgovori mogu varirati, istraživanja sugerišu da odlaganje sečenja pupčane vrpce ipak ima pozitivan uticaj na preživljavanje i zdravlje prevremeno rođenih beba.

Praksa 20. veka

Praksa sečenja pupčane vrpce ima dugu istoriju i evoluirala je tokom vremena. Tradicionalno, sečenje pupčane vrpce odmah nakon porođaja bilo je standardno procedura u bolnicama.

Ta praksa se razvila tokom 20. veka, pod uticajem medicinskih i socijalnih faktora.

Jedan od razloga je briga o higijeni i prevenciji infekcija. Akušeri su smatrali da je bolje da se pupčana vrpca preseče što pre, kako bi se izbeglo da se bakterije iz pupka prošire na bebu ili majku. Takođe, sečenje pupčane vrpce je olakšavalo njeno čišćenje i previjanje.

Drugi razlog je ubrzanje porođaja i smanjenje komplikacija. Akušeri su želeli da što pre završe porođaj, kako bi se oslobodili mesta za druge pacijentkinje. Sečenje pupčane vrpce odmah po rođenju sprečavalo je moguće probleme kao što su krvarenje, zapletanje ili pucanje pupčane vrpce.

Treći razlog je uticaj zapadne kulture i modernizacije. Akušeri su sledili trendove i standarde koji su dolazili iz razvijenih zemalja, gde se sečenje pupčane vrpce smatralo za normalan i neophodan deo porođaja. Sečenje pupčane vrpce je, takođe, simbolizovalo prekid veze između bebe i majke, i početak samostalnog života bebe.

Kod životinja, poput nekih sisara, prirodno je da sačekaju da pupčana vrpca prestane da pulsira pre nego što je odgrizu.

Međutim, istraživanja su pokazala da odlaganje sečenja pupčane vrpce ima značajne benefite, pa je sve više medicinskih zajednica koje prilagđavaju akušerske postupke u skladu s novim saznanjima o razvoju i zdravlju novorođenčadi, prvenstveno prevremeno rođenih beba.