Žene su mogle da sede same jedino u poslastičarnicama

Jedan grad, pet građevina, bezbroj priča – slogan je pod kojim su u Turističkoj organizaciji Srbije početkom godine predstavljene dvojezične brošure o najistaknutijim građevinama secesije u Beogradu, Novom Sadu i Subotici, gradovima u kojima je ovaj stil gradnje najprisutniji.

Pre toga, u Novom Sadu prošle godine održana je i izložba „(Ne)obično lice secesije” s ciljem da se istakne dekorativnost secesijskog umetničkog i graditeljskog pokreta i umešnost stvaralaca u unošenju novina u arhitektonskoj obradi fasada i enterijera.

Da se sačuvaju od rušenja

– Brošure i izložba deo su međunarodnog projekta „Ar nuvo 2”  posvećenog jačanju kulturnog identiteta zemalja Dunavske regije, zasnovanog na zajedničkom nasleđu secesije. Zavod za zaštitu spomenika kulture Srbije je projektni, a Ministarstvo kulture i informisanja pridruženi partner – kaže u ime Zavoda za zaštitu spomenika kulture istoričar umetnosti Vladimir Džamić.

Direktorka „Artis centra” Tamara Ognjević napominje da je cilj izložbe bio i da pokažu da Subotica, Novi Sad i Beograd imaju značajno arhitektonsko nasleđe koje pripada ovom pokretu, a zaslužuje veću pažnju nego što je ima. Projekat ima cilj da se spreči i zaustavi uništavanje građevina i ukrasa secesije, kao što je srušeno delo Jovana Ilkića u Resavskoj ulici u Beogradu, dodaje.

– Iako svaki od gradova pokazuje osobenosti u prikazivanju ovog pravca – uticaj nemačke secesije u novosadskoj, mađarske u subotičkoj i narodnih elemenata u beogradskoj – sve ih povezuje secesijsko nasleđe koje čini bitan činilac njihovih urbanih istorijskih centara – kaže.

Ako se zainteresujete za ar nuvo u Srbiji, naći ćete ovaj stil i u Čačku (hotel „Beograd” iz 1900. godine) i u drugim gradovima kroz koje su polazili prvi vozovi, iako je on karakterističniji za severne krajeve.

Poslastičarnice za novo doba

– Najzanimljivije je što sam stil otkriva navike života tog vremena. Kao što su bankari bili najvažniji za gradnju ovih dekorativnih građevina, tako su i poslastičarnice tog doba igrale posebnu ulogu u društvu koje se doseljavalo u gradove, jer je jedino u njih žena mogla da uđe i sedne sama, a da ne bude etiketirana, što bi se dogodilo kad bi sama sedela u restoranu – kaže Tamara Ognjević najavljujući studiju o poslastičarnici iz doba „novog stila”.

Kako navodi za „Magazin”, poslastičarnica iz doba secesije je naučni projekat u začetku, a istraživanje i predstavljanje ove retkosti trajaće narednih pet godina u pet zemalja podunavske regije. Istraživači, dodaje, željno iščekuju kakve će sve priče podaci o istoriji poslastičarnice još „iznedriti”.