S Lalikom u noć

Misteriozna senzualna nota parfema u bočici tamnoj kao noćno nebo posuto srebrnkastim zvezdama... I eto fatalne privlačnosti za žensku dušu. Znao je to Lalik kada je oblikovao ovaj predmet tako jednostavnog oblika kao što je lopta koja staje na dlan otvorene šake. Na vrhu je grlić sa zatvaračem na kojem su utisnuta slova koja pozivaju „u noć”, u avanturu, u nepoznato, u nešto tajnom obavijeno. Kobaltplava boja ove staklene misterije ima poruku da je žena pod okriljem noći i pod plaštom mirisnog oblaka, spremna da krene stazom sopstvenih snova.

Lalik, veliki majstor umetničkog zanata, čarobnjak stakla i stvari koje je od njega kreirao, u prvom redu lampe, vaze, ukrase i nakit, a odmah zatim i bočice za parfeme, dobro je poznavao žensku slabost prema lepoti i prema izazovima. Kažu da je ovu plavu bočicu iz 1924. posvetio najslavnijoj među slavnima toga vremena, glumačkoj divi Sari Bernar (1844–1923), koja je i sama bila oličenje nedokučive tajnovitosti.

Bočica koja poziva u noć visoka je 25 centimetara i nema nijednu pravu liniju već samo obline, od lopte − bočice, preko kruga − otvor i zatvarač, do valjka − grlić i čep. Jedino su srebrnkasti otvori iz kojih svetlucaju zvezde i prelivaju se baš kao one na nebu „zvezdasti”, što čini savršenu ravnotežu između primenjene forme i − korišćenih boja.

Ovu bočicu nemoguće je imitirati, što ne znači da imitatora nema. Upravo se na tržištu pojavila jeftina kopija plave bočice sa sadržajem sladunjavog mirisa na kojoj piše „Britni Spirs” uz podnaslov „Ponoćna fantazija”. Spada u artikle koji su najčešće „na sniženju”. Zašto? Pa zbog razlike između genija jednog Lalika i štancovanja mas-produkt staklenih bočica, kao i razlike između Sare Bernar i Britni Spirs.

 Rene Lalik (1860–1945)

Francuski umetnik i dizajner, rođen je u mestu Au na Marni u Šampanji. Studirao je na Umetničkoj školi crtanja u Parizu i istovremeno učio umetnost zlatarstva kod poznatog pariskog juvelira. Godine 1885. počinje sopstveni biznis, provodi sate i sate u Luvru, sarađuje s modnim magazinima, skreće na sebe pažnju javnosti originalnim idejama. Radi scenski nakit za Saru Bernar. Počinje da se interesuje za umetničko oblikovanje stakla, izlaže na brojnim izložbama, kreira vaze i svećnjake, tapete i tekstil. Kreirao je predmete za luksuzne apartmane prekookeanskih brodova linije „Normandija”. Postaje poznat i priznat kao umetnik stakla širom sveta. Godine 1933. priređuje veliku retrospektivu u Muzeju dekorativnih umetnosti u Parizu, gde je prikazan umetnički put ovog majstora umetničkog zanata od naturalizma ranih radova, preko simbolizma zrelog doba do modernističkog geometrizma kasnijih dela.

Arh. Radmila Milosavljević
www.dopisna-skola-ambijent.rs